หลักภาษามอญ သဒၵါမန္

จากพจนานุกรมมอญ-ไทย ฉบับมอญสยาม (ดูอ้างอิง) อธิบายลักษณะภาษามอญเปรียบเทียบกับภาษาไทยเอาไว้ว่า
"ลักษณะภาษามอญ มีความต่างจากภาษาไทยหลายประการ ที่เด่นชัดมากคือ ภาษาไทยเป็นภาษาที่มีระดับสูงต่ำของเสียง หรือที่เรียกกันว่า วรรณยุกต์ แต่ภาษามอญเป็นภาษาที่มีน้ำเสียง กล่าวคือ เสียงสูง-ต่ำของคำไม่ทำให้ความหมายเปลี่ยน แต่ในภาษามอญ หากเปล่งคำที่เป็นเสียงใส หรือเสียงขุ่น จะเกิดความหมายต่างกัน

เสียงใส หรือเสียงอโฆษะ (voiceless) คือเสียงที่ชัดแจ้ง ลมจากปอดจะผ่านช่องว่างระหว่างเส้นเสียงได้โดยสะดวก ทำให้เสียงไม่ก้อง เช่นเสียง กะ จะ ตะ
เสียงขุ่น หรือเสียงโฆษะ (voiced) คือเสียงที่มีความสั่นสะทือนปกออกมาร่วมกับการเปล่งเสียง ทำให้เสียงไม่ราบรื่น ได้แก่ เสียงสระทุกเสียงและเสียงพยัญชนะบางเสียง เช่น บ ด ม เป็นต้น

พยัญชนะมอญจึงมีลักษณะเสียงหลักอยู่ ๒ ประเภท คือ ประเภทเสียงใสและเสียงเสียงขุ่น ซึ่งอักษรมอญหลายตัวไม่สามารถแทนค่าด้วยอักษรไทยได้ นอกจากนี้ เสียงสระส่วนใหญ่ก็ไม่มีระดับเดียวกันกับสระของภาษาไทย "

หลักภาษามอญ

    อักษรในภาษามอญ แบ่งเป็น พยัญชนะ ( ဗ်န္) สระ (သြိဳရ္) และตัวสะกด (ဂစိုတ္)

    ဗ်န္ พยัญชนะ Consonants

      ข้อ ๑.๑ ဗ်န္ พยัญชนะ Consonants
      ဗ်န္ พยัญชนะ Consonants
      หนังสั้น : ภาพและเสียงการอ่านพยัญชนะมอญ
      พยัญชนะเสริม
      พยัญชนะมอญเทียบพยัญชนะไทย

      ข้อ ๑.๒ กลุ่มเสียงของพยัญชนะในภาษามอญ
      กลุ่มเสียงของพยัญชนะในภาษามอญ
      กลุ่มเสียงพยัญชนะอโฆษะ
      หนังสั้น : ภาพและเสียงอ่านพยัญชนะอโฆษะ
      กลุ่มเสียงพยัญชนะโฆษะ
      หนังสั้น : ภาพและเสียงอ่านพยัญชนะโฆษะ
      พยัญชนะเสียงยืดหยุ่น

    သြိဳရ္ สระ Vowels

    ๒.๑ သြိဳရ္ สระ Vowels
    อักษรสระ အကၡဝ္သြိဳရ္ Vowel Characters
    รูปสระ လကၝရ္သြိဳရ္ Vowel Characters

    ๒.๒ การประสมพยัญชนะกับสระ ပံင္ဗၠပ္ဗ်န္ေကွံာသြိဳရ္
    การประสมพยัญชนะกับสระ ပံင္ဗၠပ္ဗ်န္ေကွံာသြိဳရ္
    กรณีประสมกับพยัญชนะอโฆษะ
    กรณีประสมกับพยัญชนะโฆษะ

    พยัญชนะควบ

    ဂစိုတ္ ตัวสะกด

    พยัญชนะซ้อน

    การเขียนภาษามอญด้วยตัวอักษรไทย

หมายเหตุ คำที่อยู่ในเครื่องหมาย [....] เป็นเสียงอ่านประกอบภาษามอญข้างหน้า

อ้างอิง

since : 6-June-2010