Monsiam.net > Language >Principel > Complex page-3

หลักภาษามอญ သဒၵါမန္

พยัญชนะควบ
พยัญชนะควบ คือ พยัญชนะ 2 ตัวที่เรียกต่อกัน โดยเขียนตัวหลังเป็นตัวควบแขวน หรือเขียนห้อยไว้ใต้พยัญชนะตัวหน้า
และอาจอ่านออกเสียงเป็น ควบแท้ ควบไม่แท้ หรือเปลี่ยนเสียงไป ซึ่งขึ้นกับแต่ละพยัญชนะตัวหน้าและตัวควบแขวน
พยัญชนะนำตัวหน้า ที่นำมาใช้กรณีนี้ มี 14 + 1 ตัว ได้แก่ က ခ ဂ စ ဆ ဇ တ ထ ဒ ပ ဖ ဗ မ သ
พยัญชนะที่เป็นตัวควบ มี 11 ตัว ได้แก่ န မ ယ ရ လ ဝ ငၛ ည ဍ ၐ ဟ โดยพยัญชนะควบอาจเปลี่ยรรูปไป ตัวอย่างดังต่อไปนี้

พยัญชนะซ้อน เปลี่ยนรูป ตัวอย่าง ဗီုဟီု ဗီုေကာ္
-ှ က + န เป็น ကှ ကေဏကှ ကြက္ - န
-ဿ က + မ เป็น ကဿ ကေမကဿ ကြက္ - မ
- ် က+ ယ เป็น က် ကေယက် ကြက္ - ယ
ျ - က + ရ เป็น ၾက ကေရၾက ကြက္ - ရ
-ၜ က + လ เป็น ကၜ ကေလကၜ ကြက္ - လ
- ြ က + ဝ เป็น ကြ ကေဝကြ ကြက္ - ဝ
ငၛ -ၛ က + ငၛ เป็น ကၛ ကေငၛကၛ ကြက္ - ငၛ
-ႛ က + ည เป็น ကႛ ကေညကႛ ကြက္ - ည
-ႜ က + ဍ เป็น ကႜ ကေဍကႜ ကြက္ - ဍ
- ၞ က + ၐ เป็น ကၞ ကေၐကၞ ကြက္ - 
-ွ ည + ဟ เป็น ၫွ
ကေညၫွ ကြက္ - ဟ

ฟังเสียงอ่านสำเนียงมอญเมืองมอญ ที่ youtube.com โดย MonEducation ที่หน้านี้ ကဿက္ဂမၜိဳင္ (learning Mon 29)

ลักษณะการควบ แบ่งเป็น 4 ประเภท ตามลักษณะของพยัญชนะตัวที่นำมาควบ

๑) พยัญชนะควบไม่กล้ำ
๒) พยัญชนะควบกล้ำ
๓) พยัญชนะควบซ้อน ที่เน้นเสียงตัวซ้อน
๔)

รายละเอียด ดังต่อไปนี้

๑) พยัญชนะควบไม่กล้ำ หรือไม่ร่วมสระ อ่านออกเสียงเรียงพยางค์กัน โดยเน้นออกเสียงที่พยัญชนะตัวหลัง ได้แก่ พยัญชนะควบกับ န (- ှ) မ (- ဿ)

พยัญชนะควบ န ( -ှ ) พยัญชนะนำ ๑๔ ตัวที่นำสามารถควบกับ န และออกเสียงเป็น ควบไม่กล้ำ (แยกเสียง) ดังต่อไปนี้

ကှ
กะนะ
ခှ
คะนะ
ဂှ
เกี่ยะเนี่ย
စှ
จะนะ
ဆှ
ชะนะ
ဇှ
เจี่ยะเนี่ยะ
တှ
ตะนะ
ထှ
ทะนะ
ဒှ
เตี่ยะเนี่ยะ
ပှ
ปะนะ
ဖှ
พะนะ
ဗှ
เปี่ยะเนี่ย
မှ
เมี่ยะเนี่ยะ
သှ
ซะนะ
လှ
เลี่ยะเนี่ยะ

พยัญชนะควบกับ န ( -ှ ) ประสมกับสระ ตัวอย่างดังนี้

ကှ
กะนะ
ကှာ
กะนา
ကှိ
กะนิ
กะน็อย
ကဿ႘
กะนี
กะนอย
ကှဳ
กะนุ
กะเน็า
ကှဴ
กะนู
กะนาว
ေကှ
กะเน
ကှဲ
กะนัว
ေကှာ
กะเนา
ကှဵ
กะนาว
ကှံ
กะนอม
ကှး
กะนะฮ
ဂှ
เกี่ยะเนี่ยะ
ဂှါ
เกี่ยะเนี่ย
ဂှိ
เกี่ยะนิ่
ဂှ႘
เกี่ยะนี่
ဂှဳ
เกี่ยะนุ่
ဂှဴ
เกี่ยะนู่
ေဂှ
เกี่ยะนั่ว
ဂှဲ
เกี่ยะนั่ว
ေဂှါ
เกี่ยะโน่ว
ဂှဵ
เกี่ยะเนี่ย

ဂှံ
เกี่ยะน่อม

ဂှး
เกี่ยะเนี่ยฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ န ( -ှ )

พยัญชนะควบ မ ( -ဿ ) พยัญชนะนำ ๑๔ ตัวที่นำสามารถควบกับ မ และออกเสียงเป็น ควบไม่กล้ำ (แยกเสียง) ดังต่อไปน

ကဿ
กะมะ
ခဿ
คะมะ
ဂဿ
เกี่ยะเมี่ย
စဿ
จะมะ
ဆဿ
ชะมะ
ဇဿ
เจี่ยะเมี่ยะ
တဿ
ตะมะ
ထဿ
ทะมะ
ဒဿ
เตี่ยะเมี่ยะ
ပဿ
ปะมะ
ဖဿ
พะมะ
ဗဿ
เปี่ยะเมี่ย
သဿ
ซะมะ
လဿ
เลี่ยะเมี่ยะ

พยัญชนะควบ မ ( -ဿ ) ประสมกับสระ ตัวอย่างดังนี้

ကဿ
กะมะ
ကဿာ
กะมา
ကဿိ
กะมิ
กะม็อย
ကဿ႘
กะมี
กะมอย
ကဿဳ
กะมุ
กะเม็า
ကဿဴ
กะมู
กะมาว
ေကဿ
กะเม
ကဿဲ
กะมัว
ေကဿာ
กะเมา
ကဿဵ
กะมาว
ကဿံ
กะมอม
ကဿး
กะมะฮ
ဂဿ
เกี่ยะเมี่ยะ
ဂဿါ
เกี่ยะเมี่ย
ဂဿိ
เกี่ยะมิ่
ဂဿ႘
เกี่ยะมี่
ဂဿဳ
เกี่ยะมุ่
ဂဿဴ
เกี่ยะมู่
ေဂဿ
เกี่ยะเม่
ဂဿဲ
เกี่ยะมั่ว
ေဂဿါ
เกี่ยะโม่ว
ဂဿဵ
เกี่ยะเมี่ย

ဂဿံ
เกี่ยะม่ม

ဂဿး
เกี่ยะเมี่ยฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ မ ( -ဿ )

๒) พยัญชนะควบกล้ำ พยัญชนะบางตัว เมื่อนำมาควบกัน ออกเสียงกล้ำรวมกัน รวมเป็นเสียงเดียวกัน
พยัญชนะควบกล้ำ ได้แก่ พยัญชนะที่ควบกับ ယ(-်) ရ(ျ -) လ(- ၜ) ဝ(- ြ)

พยัญชนะควบ ယ มีควบกับพยัญชนะนำ 9 ตัว ที่ออกเสียงควบกล้ำ นอกนั้นไม่ออกเสียงควบกล้ำ และมีพยัญชนะนำเพิ่มอีก 1 คือ လ

ควบกล้ำ က်
กยะ,
เกีย
ခ်
คยะ,
เคีย
ဂ်
เกยี่ยะ
ဇ်
เชี่ยะ
တ်
ตยะ,
เตีย
ပ်
ปยะ,
เปีย
ဖ်
พยะ,
เพีย
ဗ်
เปยี่ยะ,
เพี่ยะเยี่ยะ
မ်
เมี่ยะเยี่ยะ,
เมีย
ควบไม่กล้ำ စ်
จะยะ
ဆ်
ชะยะ
ထ်
ทะยะ
ဒ်
เตี่ยะเนี่ยะ
သ်
ซะนะ
လ်
เลี่ยะเยี่ยะ
- - -

พยัญชนะควบ ယ ประสมกับสระ

က်
กยะ
က်ာ
กยา
က်ိ
กยิ
က်႘
กยี
က်ဳ
กยุ
က်ဴ
กยู
ေက်
เำกย
က်ဲ
กยัว
ေက်ာ
เกยา
က်ဵ
กยาว
က်ံ
กยอม
က်း
กยะฮ
ဂ်
เกยี่ยะ
ဂ်ာ
เกยี่ย
ဂ်ိ
กยิ่
ဂ်႘
กยี่
ဂ်ဳ
กยุ่
ဂ်ဴ
กยู่
ေဂ်
เก่ย
ဂ်ဲ
กยั่ว
ေဂ်ါ
โกย่ว
ဂ်ဵ
เกยี่ย

ဂ်ံ
กย่ม

ဂ်း
เกยี่ยฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ယ

พยัญชนะควบ ရ มีควบกับพยัญชนะนำ 10 ตัว ที่ออกเสียงควบกล้ำ นอกนั้นไม่ออกเสียงควบกล้ำ

ควบกล้ำ ၾက
กระ
ျခ
คระ
ျဂ
เกรี่ยะ
ျဇ
เซี่ยะ
ၾတ
ตระ
ၾထ
ทระ
ျဒ
เตรี่ยะ,
เตี่ยะเรี่ยะ
ျပ
ประ
ျဖ
พระ
ျဗ
เปรี่ยะ,
เปี่ยะเรี่ยะ
ควบไม่กล้ำ ျစ
จระ
ၾဆ
ชระ
ျမ
เมรี่ยะ,
เมี่ยะเรี่ยะ
ၾသ
ซระ
ၾယ
เยรี่ยะ
         

พยัญชนะควบ ရ ประสมกับสระ

ၾက
กระ
ၾကာ
กรา
ႀကိ
กร็อย
ႀက႘
กรอย
ႂကဳ
เกร็า
ႂကဴ
กราว
ေၾက
เกร
ႀကဲ
กรัว
ေၾကာ
เกรา
ႀကဵ
กราว
ႀကံ
กรอม
ၾကး
กระฮ
ျဂ
เกรี่ยะ
ၿဂါ
เกรี่ย
ၿဂိ
กริ่
ၿဂ႘
กรี่
ျဂဳ
กรุ
ျဂဴ
กรู
ေျဂ
เกร่
ၿဂဲ
กรั่ว
ေၿဂါ
โกร่ว
ၿဂဵ
เกรี่ย
ၿဂံ
กร่ม
ျဂး
เกรี่ยฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ရ

พยัญชนะควบ လ มีควบกับพยัญชนะนำ 6 ตัว ที่ออกเสียงควบกล้ำ นอกนั้นออกเสียงควบไม่กล้ำ

ควบกล้ำ ကၜ
กละ
ခၜ
คละ
ဂၜ
เกลี่ยะ,
เกี่ยะเลี่ยะ
ပၜ
ปละ
ဖၜ
พละ
ဗၜ
เปลี่ยะ,
เปี่ยะเลี่ยะ
- -
ควบไม่กล้ำ စၜ
จละ
ဆၜ
ชละ
ဇၜ
เจลี่ยะ
တၜ
ตละ
ထၜ
ทละ
ဒၜ
เตลี่ยะ
မၜ
เมลี่ยะ
เมี่ยะเลี่ยะ
သၜ
ซละ

พยัญชนะควบ လ ประสมกับสระ

ကၜ
กละ
ကၜာ
กลา
ကၜိ
กล็อย
ကၜ႘
กลอย
ကၜဳ
เกล็า
ကၜဴ
กลาว
ေကၜ
เกล
ကၜဲ
กลัว
ေကၜာ
เกลา
ကၜဵ
กลาว
ကၜံ
กลอม
ကၜး
กละฮ
ဂၜ
เกลี่ยะ
ဂၜါ
เกลี่ย
ဂၜိ
กลิ่
ဂၜ႘
กลี่
ဂၜဳ
กลุ่
ဂၜဴ
กลู่
ေဂၜ
เกล่
ဂၜဲ
กลั่ว
ေဂၜါ
โกล่ว
ဂၜဵ
เกลี่ย
ဂၜံ
กล่ม
ဂၜး
เกลี่ยฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ လ

พยัญชนะควบ ဝ
มีควบกับพยัญชนะนำ 5 ตัว ที่ออกเสียงควบกล้ำ นอกนั้นออกเสียงควบไม่กล้ำ

ควบกล้ำ ကြ
กวะ
ခြ
ควะ
ဂြ
เกวี่ยะ
ဇြ
เฟี่ยะ
သြ
ฟะ
- - - -
ควบไม่กล้ำ စြ
จวะ
ဆြ
ชวะ
တြ
ตวะ
ထြ
ทวะ
ဒြ
เตวี่ยะ
ပြ
ปวะ
ဖြ
พวะ
ဗြ
เปวี่ยะ
မြ
เมวี่ยะ

พยัญชนะควบ ဝ ประสมกับสระ

ကြ
กวะ
ကြာ
กวา
ကြိ
กวิ, กว็อย
ကြ႘
กวี กวอย
ကြဳ
กวุ กเว็า
ကြဴ
กวู กวาว
ေကြ
เำกว
ကြဲ
กวัว
ေကြာ
เกวา
ကြဵ
กวาว
ကြံ
กวอม
ကြး
กวะฮ
ဂြ
เกวี่ยะ
ဂြါ
เกวี่ย
ဂြိ
กวิ่
ဂြ႘
กวี่

ဂြဳ
กวุ่

ဂြဴ
กวู่
ေဂြ
เกว่
ဂြဲ
กวั่ว
ေဂြါ
โกว่ว
ဂြဵ
เกวี่ย
ဂြံ
กว่ม
ဂြး
เกวี่ยฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ဝ

๓) พยัญชนะควบเน้นเสียงตัวควบ
พยัญชนะควบซ้อนประเภทนี้ ในภาษาพูดมักงดออกเสียงพยัญชนะนำ ออกเสียงเฉพาะพยัญชนะซ้อนตัวเดียว
สำหรับตัวพยัญชนะซ้อนประเภทนี้ ได้แก่ ငၛ(- ၛ) ည(- ႛ) ဍ(- ႜ) ၐ(- ၞ)

พยัญชนะควบ ငၛ
มีควบกับพยัญชนะนำ 9 ตัว ออกเสียงควบไม่กล้ำทั้งหมด

ควบไม่กล้ำ ကၛ
กะงะ
တၛ
ตะงะ
ဒၛ
เตี่ยะเงี่ยะ
ပၛ
ปะงะ
ဗၛ
เปี่ยะเงี่ยะ
မၛ
เมี่ยะเงี่ยะ
သၛ
ซะงะ
လၛ
เลี่ยะเงี่ยะ
အၛ
อะงะ

พยัญชนะควบ ငၛ ประสมกับสระ

ကၛ
กะงะ
ကၛာ
กะงา
ကၛိ
กะง็อย
ကၛ႘
กะงอย
ကၛဳ
กะเง็า
ကၛဴ
กะงาว
ေကၛ
กะเง
ကၛဲ
กะงัว
ေကၛာ
กะเงา
ကၛဵ
กะงาว
ကၛံ
กะงอม
ကၛး
กะงะฮ
ဂၛ
เกี่ยะเงี่ยะ
ဂၛါ
เกี่ยะเงี่ย
ဂၛိ
เกี่ยะงิ่

ဂၛ႘
เกี่ยะงี่

ဂၛဳ
เกี่ยะงุ่
ဂၛဴ
เกี่ยะงู่
ေဂၛ
เกี่ยะเง่
ဂၛဲ
เกี่ยะงั่ว
ေဂၛါ
เกี่ยะโง่ว
ဂၛဵ
เกี่ยะเงี่ย
ဂၛံ
เกี่ยะง่ม
ဂၛး
เกี่ยะเงี่ยฮ

หมายเหตุ พยัญชนะควบซ้อน သၛ จะออกเสียงเป็น ฮ เช่น သၛိ [ฮ็อย] บ้าน သၛဳ [เฮ็า] ข้าวสาร เป็นต้น

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ငၛ

พยัญชนะควบ ည มีควบกับพยัญชนะนำ 4 ตัว ทั้งหมดไม่เป็นควบกล้ำ และเขียนแยกกันไม่ได้ มิฉนั้นความหมายจะเปลี่ยนไป

ควบไม่กล้ำ ကႛ
กะญะ
ဂႛ
เกี่ยะเญี่ยะ
ပႛ
ปะญะ
ဒႛ
เตี่ยะเญี่ยะ

พยัญชนะควบ ည ประสมกับสระ

ကႛ
กะญะ
ကႛာ
กะญา
ကႛိ
กะญิ
ကႛ႘
กะญี
ကႛဳ
กะญุ
ကႛဴ
กะญู
ေကႛ
กะเญ
ကႛဲ
กะญัว
ေကႛာ
กะเญา
ကႛဵ
กะญาว
ကႛံ
กะญอม
ကႛး
กะญะฮ
ဂႛ
เกี่ยะเญี่ยะ
ဂႛါ
เกี่ยะเญี่ย
ဂႛိ
เกี่ยะญิ่

ဂႛ႘
เกี่ยะญี่

ဂႛဳ
เกี่ยะญุ่
ဂႛဴ
เกี่ยะญู่
ေဂႛ
เกี่ยะเญ่
ဂႛဲ
เกี่ยะญั่ว
ေဂႛါ
เกี่ยะโญ่ว
ဂႛဵ
เกี่ยะเญี่ย
ဂႛံ
เกี่ยะญ่ม
ဂႛး
เกี่ยะเญี่ยฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ည

พยัญชนะควบ ဍ
มีควบกับพยัญชนะนำ 6 ตัว เป็นพยัญชนะอโฆษะและออกเสียงควบไม่กล้ำทั้งหมด ส่วนพยัญชนะนำเป็นโฆษะ ไม่มี

ควบไม่กล้ำ ကႜ
กะดะ
ခႜ
คะดะ
စႜ
จะดะ
ပႜ
ปะดะ
ဖႜ
พะดะ
သႜ
ซะดะ

พยัญชนะควบ ဍ ประสมกับสระ

ကႜ
กะดะ
ကႜာ
กะดา
ကႜိ
กะดีิ กะด็อย
ကႜ႘
กะดี กะดอย
ကႜဳ
กะดุ กะเด็า
ကႜဴ
กะดู กะดาว
ေကႜ
กะเด
ကႜဲ
กะดัว
ေကႜာ
กะเดา
ကႜဵ
กะดาว
ကႜံ
กะดอม
ကႜး
กะดะฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ဍ

พยัญชนะควบ ၐ มีควบกับพยัญชนะนำ 5 ตัว เป็นพยัญชนะอโฆษะและออกเสียงควบไม่กล้ำทั้งหมด ส่วนพยัญชนะนำเป็นโฆษะ ไม่มี

ควบไม่กล้ำ ကၞ
กะบะ
စၞ
จะบะ
တၞ
ตะบะ
ထၞ
ทะบะ
ဗၞ
เปี่ยะบะ
 

พยัญชนะควบ ၐ ประสมกับสระ

ကၞ
กะบะ
ကၞာ
กะบา
ကၞိ
กะบิ
กะบ็อย
ကၞ႘
กะบี กะบอย
ကၞဳ
กะบุ กะเบ็า
ကၞဴ
กะบู กะบาว
ေကၞ
กะเบ
ကၞဲ
กะบัว
ေကၞာ
กะเบา
ကၞဵ
กะบาว
ကၞံ
กะบอม
ကၞး
กะบะฮ
ဗၞ
เปี่ยะบะ
ဗၞာ
เปี่ยะบา
ဗၞိ
เปี่ยะบิ
ဗၞ႘
เปี่ยะบี
ဗၞဳ
เปี่ยะบุ
ဗၞဴ
เปี่ยะบู
ေဗၞ
เปี่ยะเบ
ဗၞဲ
เปี่ยะบัว
ေဗၞာ
เปี่ยะโบว
ဗၞဵ
เปี่ยะเบีย
ဗၞံ
เปี่ยะบม
ဗၞး
เปี่ยะเบี่ยฮ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ၐ

พยัญชนะควบ ဟ ( - ွ ) มีควบกับพยัญชนะนำ 8 ตัว

ၫ ွ
ฮญะ
เพี่ยะ
ဏွ
ฮนะ
ႏွ
ฮนะ
မွ
ฮมะ
ယွ
ชะ
ရွ
ซะ,
เซี่ยะ
လွ
ฮละ
ဝွ
ฮวะ,
ฟะ

แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ဟ

แบบอย่างการอ่านสำเนียงมอญเมืองมอญ พยัญชนะประกอบ ที่ youtube.com โดย MonEducation ในบท ဗ်ဥ္ဗၢပ္ကဿက္ဂမၜိဳင္ (Learning Mon 30/61)

Created Date : 9-June-2010