|
หลักภาษามอญ သဒၵါမန္
พยัญชนะควบ
พยัญชนะควบ
คือ พยัญชนะ 2 ตัวที่เรียกต่อกัน โดยเขียนตัวหลังเป็นตัวควบแขวน หรือเขียนห้อยไว้ใต้พยัญชนะตัวหน้า
และอาจอ่านออกเสียงเป็น ควบแท้ ควบไม่แท้ หรือเปลี่ยนเสียงไป ซึ่งขึ้นกับแต่ละพยัญชนะตัวหน้าและตัวควบแขวน
พยัญชนะนำตัวหน้า ที่นำมาใช้กรณีนี้ มี 14 + 1 ตัว ได้แก่ က ခ ဂ စ ဆ ဇ တ ထ ဒ ပ ဖ ဗ မ သ
พยัญชนะที่เป็นตัวควบ มี 11 ตัว ได้แก่ န မ ယ ရ လ ဝ ငၛ ည ဍ ၐ ဟ โดยพยัญชนะควบอาจเปลี่ยรรูปไป ตัวอย่างดังต่อไปนี้
| พยัญชนะซ้อน |
เปลี่ยนรูป |
ตัวอย่าง |
ဗီုဟီု |
ဗီုေကာ္ |
| န |
-ှ |
က + န เป็น ကှ |
ကေဏကှ |
ကြက္ - န |
| မ |
-ဿ |
က + မ เป็น ကဿ |
ကေမကဿ |
ကြက္ - မ |
| ယ |
- ် |
က+ ယ เป็น က် |
ကေယက် |
ကြက္ - ယ |
| ရ |
ျ - |
က + ရ เป็น ၾက |
ကေရၾက |
ကြက္ - ရ |
| လ |
-ၜ |
က + လ เป็น ကၜ |
ကေလကၜ |
ကြက္ - လ |
| ဝ |
- ြ |
က + ဝ เป็น ကြ |
ကေဝကြ |
ကြက္ - ဝ |
| ငၛ |
-ၛ |
က + ငၛ เป็น ကၛ |
ကေငၛကၛ |
ကြက္ - ငၛ |
| ည |
-ႛ |
က + ည เป็น ကႛ |
ကေညကႛ |
ကြက္ - ည |
| ဍ |
-ႜ |
က + ဍ เป็น ကႜ |
ကေဍကႜ |
ကြက္ - ဍ |
| ၐ |
- ၞ |
က + ၐ เป็น ကၞ |
ကေၐကၞ |
ကြက္ - |
| ဟ |
-ွ |
ည + ဟ เป็น ၫွ ွ |
ကေညၫွ |
ကြက္ - ဟ |
ฟังเสียงอ่านสำเนียงมอญเมืองมอญ ที่ youtube.com โดย MonEducation ที่หน้านี้ ကဿက္ဂမၜိဳင္ (learning Mon 29)
ลักษณะการควบ แบ่งเป็น 4 ประเภท ตามลักษณะของพยัญชนะตัวที่นำมาควบ
๑) พยัญชนะควบไม่กล้ำ
๒) พยัญชนะควบกล้ำ
๓) พยัญชนะควบซ้อน ที่เน้นเสียงตัวซ้อน
๔)
รายละเอียด ดังต่อไปนี้
๑) พยัญชนะควบไม่กล้ำ หรือไม่ร่วมสระ อ่านออกเสียงเรียงพยางค์กัน โดยเน้นออกเสียงที่พยัญชนะตัวหลัง ได้แก่ พยัญชนะควบกับ န (- ှ) မ (- ဿ)
พยัญชนะควบ န ( -ှ ) พยัญชนะนำ ๑๔ ตัวที่นำสามารถควบกับ န และออกเสียงเป็น ควบไม่กล้ำ (แยกเสียง) ดังต่อไปนี้
ကှ
กะนะ |
ခှ
คะนะ |
ဂှ
เกี่ยะเนี่ย |
စှ
จะนะ |
ဆှ
ชะนะ |
ဇှ
เจี่ยะเนี่ยะ |
တှ
ตะนะ |
ထှ
ทะนะ |
ဒှ
เตี่ยะเนี่ยะ |
ပှ
ปะนะ |
ဖှ
พะนะ |
ဗှ
เปี่ยะเนี่ย |
မှ
เมี่ยะเนี่ยะ |
သှ
ซะนะ |
လှ
เลี่ยะเนี่ยะ |
พยัญชนะควบกับ န ( -ှ ) ประสมกับสระ ตัวอย่างดังนี้
ကှ
กะนะ |
ကှာ
กะนา |
ကှိ
กะนิ
กะน็อย |
ကဿ႘
กะนี
กะนอย |
ကှဳ
กะนุ
กะเน็า |
ကှဴ
กะนู
กะนาว |
ေကှ
กะเน |
ကှဲ
กะนัว |
ေကှာ
กะเนา |
ကှဵ
กะนาว |
ကှံ
กะนอม |
ကှး
กะนะฮ |
ဂှ
เกี่ยะเนี่ยะ |
ဂှါ
เกี่ยะเนี่ย |
ဂှိ
เกี่ยะนิ่ |
ဂှ႘
เกี่ยะนี่ |
ဂှဳ
เกี่ยะนุ่ |
ဂှဴ
เกี่ยะนู่ |
ေဂှ
เกี่ยะนั่ว |
ဂှဲ
เกี่ยะนั่ว |
ေဂှါ
เกี่ยะโน่ว |
ဂှဵ
เกี่ยะเนี่ย |
ဂှံ
เกี่ยะน่อม |
ဂှး
เกี่ยะเนี่ยฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ န ( -ှ )
พยัญชนะควบ မ ( -ဿ ) พยัญชนะนำ ๑๔ ตัวที่นำสามารถควบกับ မ และออกเสียงเป็น ควบไม่กล้ำ (แยกเสียง) ดังต่อไปน
ကဿ
กะมะ |
ခဿ
คะมะ |
ဂဿ
เกี่ยะเมี่ย |
စဿ
จะมะ |
ဆဿ
ชะมะ |
ဇဿ
เจี่ยะเมี่ยะ |
တဿ
ตะมะ |
ထဿ
ทะมะ |
ဒဿ
เตี่ยะเมี่ยะ |
ပဿ
ปะมะ |
ဖဿ
พะมะ |
ဗဿ
เปี่ยะเมี่ย |
သဿ
ซะมะ |
လဿ
เลี่ยะเมี่ยะ |
พยัญชนะควบ မ ( -ဿ ) ประสมกับสระ ตัวอย่างดังนี้
ကဿ
กะมะ |
ကဿာ
กะมา |
ကဿိ
กะมิ
กะม็อย |
ကဿ႘
กะมี
กะมอย |
ကဿဳ
กะมุ
กะเม็า |
ကဿဴ
กะมู
กะมาว |
ေကဿ
กะเม |
ကဿဲ
กะมัว |
ေကဿာ
กะเมา |
ကဿဵ
กะมาว |
ကဿံ
กะมอม |
ကဿး
กะมะฮ |
ဂဿ
เกี่ยะเมี่ยะ |
ဂဿါ
เกี่ยะเมี่ย |
ဂဿိ
เกี่ยะมิ่ |
ဂဿ႘
เกี่ยะมี่ |
ဂဿဳ
เกี่ยะมุ่ |
ဂဿဴ
เกี่ยะมู่ |
ေဂဿ
เกี่ยะเม่ |
ဂဿဲ
เกี่ยะมั่ว |
ေဂဿါ
เกี่ยะโม่ว |
ဂဿဵ
เกี่ยะเมี่ย |
ဂဿံ
เกี่ยะม่ม |
ဂဿး
เกี่ยะเมี่ยฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ မ ( -ဿ )
๒) พยัญชนะควบกล้ำ พยัญชนะบางตัว เมื่อนำมาควบกัน ออกเสียงกล้ำรวมกัน รวมเป็นเสียงเดียวกัน
พยัญชนะควบกล้ำ ได้แก่ พยัญชนะที่ควบกับ ယ(-်) ရ(ျ -) လ(- ၜ) ဝ(- ြ)
พยัญชนะควบ ယ มีควบกับพยัญชนะนำ 9 ตัว ที่ออกเสียงควบกล้ำ นอกนั้นไม่ออกเสียงควบกล้ำ และมีพยัญชนะนำเพิ่มอีก 1 คือ လ
| ควบกล้ำ |
က်
กยะ,
เกีย |
ခ်
คยะ,
เคีย |
ဂ်
เกยี่ยะ |
ဇ်
เชี่ยะ |
တ်
ตยะ,
เตีย |
ပ်
ปยะ,
เปีย |
ဖ်
พยะ,
เพีย |
ဗ်
เปยี่ยะ,
เพี่ยะเยี่ยะ
|
မ်
เมี่ยะเยี่ยะ,
เมีย |
| ควบไม่กล้ำ |
စ်
จะยะ |
ဆ်
ชะยะ |
ထ်
ทะยะ |
ဒ်
เตี่ยะเนี่ยะ |
သ်
ซะนะ |
လ်
เลี่ยะเยี่ยะ |
- |
- |
- |
พยัญชนะควบ ယ ประสมกับสระ
က်
กยะ |
က်ာ
กยา |
က်ိ
กยิ |
က်႘
กยี |
က်ဳ
กยุ |
က်ဴ
กยู |
ေက်
เำกย |
က်ဲ
กยัว |
ေက်ာ
เกยา |
က်ဵ
กยาว |
က်ံ
กยอม |
က်း
กยะฮ |
ဂ်
เกยี่ยะ |
ဂ်ာ
เกยี่ย |
ဂ်ိ
กยิ่ |
ဂ်႘
กยี่ |
ဂ်ဳ
กยุ่ |
ဂ်ဴ
กยู่ |
ေဂ်
เก่ย |
ဂ်ဲ
กยั่ว |
ေဂ်ါ
โกย่ว |
ဂ်ဵ
เกยี่ย |
ဂ်ံ
กย่ม |
ဂ်း
เกยี่ยฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ယ
พยัญชนะควบ ရ มีควบกับพยัญชนะนำ 10 ตัว ที่ออกเสียงควบกล้ำ นอกนั้นไม่ออกเสียงควบกล้ำ
| ควบกล้ำ |
ၾက
กระ |
ျခ
คระ |
ျဂ
เกรี่ยะ |
ျဇ
เซี่ยะ |
ၾတ
ตระ |
ၾထ
ทระ |
ျဒ
เตรี่ยะ,
เตี่ยะเรี่ยะ |
ျပ
ประ |
ျဖ
พระ |
ျဗ
เปรี่ยะ,
เปี่ยะเรี่ยะ |
| ควบไม่กล้ำ |
ျစ
จระ |
ၾဆ
ชระ |
ျမ
เมรี่ยะ,
เมี่ยะเรี่ยะ |
ၾသ
ซระ |
ၾယ
เยรี่ยะ |
|
|
|
|
|
พยัญชนะควบ ရ ประสมกับสระ
ၾက
กระ |
ၾကာ
กรา |
ႀကိ
กร็อย |
ႀက႘
กรอย |
ႂကဳ
เกร็า |
ႂကဴ
กราว |
ေၾက
เกร |
ႀကဲ
กรัว |
ေၾကာ
เกรา |
ႀကဵ
กราว |
ႀကံ
กรอม |
ၾကး
กระฮ |
ျဂ
เกรี่ยะ |
ၿဂါ
เกรี่ย |
ၿဂိ
กริ่ |
ၿဂ႘
กรี่ |
ျဂဳ
กรุ |
ျဂဴ
กรู |
ေျဂ
เกร่ |
ၿဂဲ
กรั่ว |
ေၿဂါ
โกร่ว |
ၿဂဵ
เกรี่ย |
ၿဂံ
กร่ม |
ျဂး
เกรี่ยฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ရ
พยัญชนะควบ လ
มีควบกับพยัญชนะนำ 6 ตัว ที่ออกเสียงควบกล้ำ นอกนั้นออกเสียงควบไม่กล้ำ
| ควบกล้ำ |
ကၜ
กละ |
ခၜ
คละ |
ဂၜ
เกลี่ยะ,
เกี่ยะเลี่ยะ |
ပၜ
ปละ |
ဖၜ
พละ |
ဗၜ
เปลี่ยะ,
เปี่ยะเลี่ยะ |
- |
- |
| ควบไม่กล้ำ |
စၜ
จละ |
ဆၜ
ชละ |
ဇၜ
เจลี่ยะ |
တၜ
ตละ |
ထၜ
ทละ |
ဒၜ
เตลี่ยะ |
မၜ
เมลี่ยะ
เมี่ยะเลี่ยะ |
သၜ
ซละ |
พยัญชนะควบ လ ประสมกับสระ
ကၜ
กละ |
ကၜာ
กลา |
ကၜိ
กล็อย |
ကၜ႘
กลอย |
ကၜဳ
เกล็า |
ကၜဴ
กลาว |
ေကၜ
เกล |
ကၜဲ
กลัว |
ေကၜာ
เกลา |
ကၜဵ
กลาว |
ကၜံ
กลอม |
ကၜး
กละฮ |
ဂၜ
เกลี่ยะ |
ဂၜါ
เกลี่ย |
ဂၜိ
กลิ่ |
ဂၜ႘
กลี่ |
ဂၜဳ
กลุ่ |
ဂၜဴ
กลู่ |
ေဂၜ
เกล่ |
ဂၜဲ
กลั่ว |
ေဂၜါ
โกล่ว |
ဂၜဵ
เกลี่ย |
ဂၜံ
กล่ม |
ဂၜး
เกลี่ยฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ လ
พยัญชนะควบ ဝ
มีควบกับพยัญชนะนำ 5 ตัว ที่ออกเสียงควบกล้ำ นอกนั้นออกเสียงควบไม่กล้ำ
| ควบกล้ำ |
ကြ
กวะ |
ခြ
ควะ |
ဂြ
เกวี่ยะ |
ဇြ
เฟี่ยะ |
သြ
ฟะ |
- |
- |
- |
- |
| ควบไม่กล้ำ |
စြ
จวะ |
ဆြ
ชวะ |
တြ
ตวะ |
ထြ
ทวะ |
ဒြ
เตวี่ยะ |
ပြ
ปวะ |
ဖြ
พวะ |
ဗြ
เปวี่ยะ |
မြ
เมวี่ยะ |
พยัญชนะควบ ဝ ประสมกับสระ
ကြ
กวะ |
ကြာ
กวา |
ကြိ
กวิ, กว็อย |
ကြ႘
กวี กวอย |
ကြဳ
กวุ กเว็า |
ကြဴ
กวู กวาว |
ေကြ
เำกว |
ကြဲ
กวัว |
ေကြာ
เกวา |
ကြဵ
กวาว |
ကြံ
กวอม |
ကြး
กวะฮ |
ဂြ
เกวี่ยะ |
ဂြါ
เกวี่ย |
ဂြိ
กวิ่ |
ဂြ႘
กวี่ |
ဂြဳ
กวุ่ |
ဂြဴ
กวู่ |
ေဂြ
เกว่ |
ဂြဲ
กวั่ว |
ေဂြါ
โกว่ว |
ဂြဵ
เกวี่ย |
ဂြံ
กว่ม |
ဂြး
เกวี่ยฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ဝ
๓) พยัญชนะควบเน้นเสียงตัวควบ
พยัญชนะควบซ้อนประเภทนี้
ในภาษาพูดมักงดออกเสียงพยัญชนะนำ ออกเสียงเฉพาะพยัญชนะซ้อนตัวเดียว
สำหรับตัวพยัญชนะซ้อนประเภทนี้ ได้แก่ ငၛ(- ၛ) ည(- ႛ) ဍ(- ႜ) ၐ(- ၞ)
พยัญชนะควบ ငၛ
มีควบกับพยัญชนะนำ 9 ตัว ออกเสียงควบไม่กล้ำทั้งหมด
| ควบไม่กล้ำ |
ကၛ
กะงะ |
တၛ
ตะงะ |
ဒၛ
เตี่ยะเงี่ยะ |
ပၛ
ปะงะ |
ဗၛ
เปี่ยะเงี่ยะ |
မၛ
เมี่ยะเงี่ยะ |
သၛ
ซะงะ |
လၛ
เลี่ยะเงี่ยะ |
အၛ
อะงะ |
พยัญชนะควบ ငၛ ประสมกับสระ
ကၛ
กะงะ |
ကၛာ
กะงา |
ကၛိ
กะง็อย |
ကၛ႘
กะงอย |
ကၛဳ
กะเง็า |
ကၛဴ
กะงาว |
ေကၛ
กะเง |
ကၛဲ
กะงัว |
ေကၛာ
กะเงา |
ကၛဵ
กะงาว |
ကၛံ
กะงอม |
ကၛး
กะงะฮ |
ဂၛ
เกี่ยะเงี่ยะ |
ဂၛါ
เกี่ยะเงี่ย |
ဂၛိ
เกี่ยะงิ่ |
ဂၛ႘
เกี่ยะงี่ |
ဂၛဳ
เกี่ยะงุ่ |
ဂၛဴ
เกี่ยะงู่ |
ေဂၛ
เกี่ยะเง่ |
ဂၛဲ
เกี่ยะงั่ว |
ေဂၛါ
เกี่ยะโง่ว |
ဂၛဵ
เกี่ยะเงี่ย |
ဂၛံ
เกี่ยะง่ม |
ဂၛး
เกี่ยะเงี่ยฮ |
หมายเหตุ พยัญชนะควบซ้อน သၛ จะออกเสียงเป็น ฮ เช่น သၛိ [ฮ็อย] บ้าน သၛဳ [เฮ็า] ข้าวสาร เป็นต้น
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ငၛ
พยัญชนะควบ ည มีควบกับพยัญชนะนำ 4 ตัว ทั้งหมดไม่เป็นควบกล้ำ และเขียนแยกกันไม่ได้ มิฉนั้นความหมายจะเปลี่ยนไป
| ควบไม่กล้ำ |
ကႛ
กะญะ |
ဂႛ
เกี่ยะเญี่ยะ |
ပႛ
ปะญะ |
ဒႛ
เตี่ยะเญี่ยะ |
พยัญชนะควบ ည ประสมกับสระ
ကႛ
กะญะ |
ကႛာ
กะญา |
ကႛိ
กะญิ |
ကႛ႘
กะญี |
ကႛဳ
กะญุ |
ကႛဴ
กะญู |
ေကႛ
กะเญ |
ကႛဲ
กะญัว |
ေကႛာ
กะเญา |
ကႛဵ
กะญาว |
ကႛံ
กะญอม |
ကႛး
กะญะฮ |
ဂႛ
เกี่ยะเญี่ยะ |
ဂႛါ
เกี่ยะเญี่ย |
ဂႛိ
เกี่ยะญิ่ |
ဂႛ႘
เกี่ยะญี่ |
ဂႛဳ
เกี่ยะญุ่ |
ဂႛဴ
เกี่ยะญู่ |
ေဂႛ
เกี่ยะเญ่ |
ဂႛဲ
เกี่ยะญั่ว |
ေဂႛါ
เกี่ยะโญ่ว |
ဂႛဵ
เกี่ยะเญี่ย |
ဂႛံ
เกี่ยะญ่ม |
ဂႛး
เกี่ยะเญี่ยฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ည
พยัญชนะควบ ဍ
มีควบกับพยัญชนะนำ 6 ตัว เป็นพยัญชนะอโฆษะและออกเสียงควบไม่กล้ำทั้งหมด ส่วนพยัญชนะนำเป็นโฆษะ ไม่มี
| ควบไม่กล้ำ |
ကႜ
กะดะ |
ခႜ
คะดะ |
စႜ
จะดะ |
ပႜ
ปะดะ |
ဖႜ
พะดะ |
သႜ
ซะดะ |
พยัญชนะควบ ဍ ประสมกับสระ
ကႜ
กะดะ |
ကႜာ
กะดา |
ကႜိ
กะดีิ กะด็อย |
ကႜ႘
กะดี กะดอย |
ကႜဳ
กะดุ กะเด็า |
ကႜဴ
กะดู กะดาว |
ေကႜ
กะเด |
ကႜဲ
กะดัว |
ေကႜာ
กะเดา |
ကႜဵ
กะดาว |
ကႜံ
กะดอม |
ကႜး
กะดะฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ဍ
พยัญชนะควบ ၐ มีควบกับพยัญชนะนำ 5 ตัว เป็นพยัญชนะอโฆษะและออกเสียงควบไม่กล้ำทั้งหมด ส่วนพยัญชนะนำเป็นโฆษะ ไม่มี
| ควบไม่กล้ำ |
ကၞ
กะบะ |
စၞ
จะบะ |
တၞ
ตะบะ |
ထၞ
ทะบะ |
ဗၞ
เปี่ยะบะ |
|
พยัญชนะควบ ၐ ประสมกับสระ
ကၞ
กะบะ |
ကၞာ
กะบา |
ကၞိ
กะบิ
กะบ็อย |
ကၞ႘
กะบี กะบอย |
ကၞဳ
กะบุ กะเบ็า |
ကၞဴ
กะบู กะบาว |
ေကၞ
กะเบ |
ကၞဲ
กะบัว |
ေကၞာ
กะเบา |
ကၞဵ
กะบาว |
ကၞံ
กะบอม |
ကၞး
กะบะฮ |
ဗၞ
เปี่ยะบะ |
ဗၞာ
เปี่ยะบา |
ဗၞိ
เปี่ยะบิ |
ဗၞ႘
เปี่ยะบี |
ဗၞဳ
เปี่ยะบุ |
ဗၞဴ
เปี่ยะบู |
ေဗၞ
เปี่ยะเบ |
ဗၞဲ
เปี่ยะบัว |
ေဗၞာ
เปี่ยะโบว |
ဗၞဵ
เปี่ยะเบีย |
ဗၞံ
เปี่ยะบม |
ဗၞး
เปี่ยะเบี่ยฮ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ၐ
พยัญชนะควบ ဟ ( - ွ ) มีควบกับพยัญชนะนำ 8 ตัว
ၫ ွ
ฮญะ
เพี่ยะ |
ဏွ
ฮนะ |
ႏွ
ฮนะ |
မွ
ฮมะ |
ယွ
ชะ |
ရွ
ซะ,
เซี่ยะ |
လွ
ฮละ |
ဝွ
ฮวะ,
ฟะ |
แบบฝึกหัดอ่าน พยัญชนะควบ ဟ
แบบอย่างการอ่านสำเนียงมอญเมืองมอญ พยัญชนะประกอบ ที่ youtube.com โดย MonEducation ในบท ဗ်ဥ္ဗၢပ္ကဿက္ဂမၜိဳင္ (Learning Mon 30/61) |