กิจกรรม : สาธิตประเพณีการตั้งศาลต้อนรับนางสงกรานต์

ศาลนางสงกรานต์
ฮ็อยสะเมิญซังกราน သၛိသမိင္သင္ၾကာန္

คนไทยเชื้อสายมอญเชื่อว่า วันที่ ๑๓ เมษายน เป็นวันมหาสงกรานต์
เป็นวันที่เทวดา หรือนางสงกรานต์องค์เดิมที่ได้เสด็จลงมาปกปักรักษาโลกในช่วงปีที่ผ่านมา ได้เสด็จกลับสู่สวรรค์ ถือเป็นวันสุดท้ายของปี หรือวันสิ้นปีเก่า (တၛဲသှာံဗ်ဳ)

วันที่ ๑๔ เมษายน เป็นวันเนา หรือวันว่าง (တၛဲၾကာပ္သှာံ) ซึ่งยังไม่มีนางสงกรานต์ใหม่ เสด็จลงมารักษาโลกในวันนี้ เนื่องจากเป็นวันรอยต่อของปีเก่ากับปีใหม่

ครั้นวันวันที่ ๑๕ เมษายน เป็นวันขึ้นปีใหม่ หรือวันเถลิงศก (တၛဲတိုန္သှာံတဿိ) เป็นวันที่นางสงกรานต์องค์ใหม่ เสด็จมารักษาโลกมนุษย์ แทนองค์ก่อน

ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ของทุกปี ทุกบ้านคนไทยเชื้อสายมอญสยาม ลุ่มน้ำแม่กลอง จึงจัดทำศาลเพียงตา ที่เรียกว่า ศาลนางสงกรานต์ (ฮ็อยสะเมิญซังกราน သၛိသမိင္သင္ၾကာန္) โดยทุกบ้านจะต้องปลูกศาลนี้ไว้ที่หน้าบ้าน

การตั้งศาลนางสงกรานต์ และทำพิธีบูชา ถือเป็นภาระกิจสำคัญอย่างหนึ่งของชาวมอญ ในเทศกาลสงกรานต์ปีใหม่ ด้วยเชื่อว่า เพื่อขอให้นางสงกรานต์ช่วยปกปักรักษา ช่วยคุ้มครองครอบครัวของตนและโลกมนุษย์นี้ ให้รอดปลอดภัยจากภยันตรายทั้งปวง

การประดับตกแต่งศาลให้สวยงาม

ลักษณะทั่วไปของศาลนางสงกรานต์ ที่ชาวมอญที่นี่ส่วนใหญ่ทำกันนั้น ทำเป็นศาลเพียงตาแบบชั่วคราว ส่วนมากนิยมทำด้วยไม้ หรือไม้ไผ่ ตัวศาลทำเป็นชั้นวาง ๒ ชั้น ต่างระดับกัน ขนาดของศาลนิยมทำตามความเหมาะสมกับเครื่องสักการะบูชาของแต่ละบ้าน ตัวศาลประกอบด้วย เสา จำนวน ๖ ต้น และทำชั้นวางของ ๒ ชั้นต่างระดับกัน แต่ละชั้นปูด้วยผ้าขาว ชั้นบนวางด้วยหมอนใบเล็กและผืนผ้าใหม่ ส่วนชั้นล่างวางสำรับข้าวแช่ (เปิงซังกรานต์) ตัวศาลด้านข้างห่มด้วยผ้าผืนสีขาว และกางร่มบังแดดให้ด้านบนด้วย

ด้วยเพราะชาวมอญทุกบ้านให้ความสำคัญ ให้ความเคารพ นบน้อมและเทิดทูน จึงบรรจงตั้งใจประดับศาลให้มีความสวยงาม และจะจัดสำรับบอาหารนำมาบูชา พร้อมทั้งต้องกล่าวคำถวายเป็นภาษาบาลี (สำเนียงมอญ) และต้องทำจิตใจให้สงบเป็นสมาธิอีกด้วย โดยจะทำพิธีกันตั้งแต่ตอนเช้าตรู่ของทุกวัน ในช่วงวันที่ ๑๓-๑๕ เมษายน

นอกจากนี้ หลายบ้านนิยมนำดอกไม้หลากสีมาประดับตัวศาลให้สวยงาม ที่นิยมมากที่สุก คือ ดอกคูน หรือดออกราชพฤกษ์ ซึ่งดอกบานมากที่สุดในช่วงสงกรานต์ และมักนิยมเรียกกันว่า ดอกสงกรานต์

สำหรับในวันงานสงกรานต์ปีนี้ ได้จัดให้มีสาธิตการตั้งศาลต้อนรับนางสงกรานต์และพิธีการบูชา ให้กับผู้มาร่วมงาานได้ชม ในบริเวณลานวัฒนธรรม และสำหรับผู้ที่สนใจ ที่มาเยี่ยใชุมชนมอญในช่วงนี้ สามารถขอไปเยี่ยมชมศาลที่ตั้งขึ้นจริงตามบ้านต่างๆ ของชาวชุมชนได้อีกด้วย

กิจกรรม : ไหว้พระ ทำบุญ สืบชะตา และบทสวดมนต์เสริมบารมี

ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ปีใหม่ ชาวมอญจะไปไหว้พระทำบุญที่วัดทุกวันในตอนเช้า ตลอดช่วงเทศกาล นอกจากการนำอาหารไปถวายแด่พระสงฆ์แล้ว ชาวมอญสยามจะมีประเพณีการทำบุญสืบชะตาและเสริมบารมี ได้แก่ การค้ำโพและโรยทรายเพื่อให้บังเกิดเป็นสิริมงคลสำหรับตนเอง โดยจะไปทำในวันตรงกับวันเกิดของตน (จันทร์-อาทิตย์)

สำหรับช่วงเทศกาลสงกรานต์ วันที่ ๑๓-๑๕ เมษายน ๕๔

ทางวัดได้จัดให้มีกิจกรรม ไหว้พระ สวดมนต์ทำวัตร ทำบุญ ทำทาน สืบชะตาเสริมบารมี

๑๓ เม.ย. ๒๕๕๔ เวลา ๑๕:๐๐ น.
กิจกรรมสวดมนต์บำเพ็ญศีลและภาวนา เพื่อความเป็นศิริมงคลต้อนรับปีมหาสงกรานต์ พ.ศ. ๒๕๕๔

๑๔ เม.ย. เวลา ๑๑:๐๐ – ๑๓:๐๐ น.
งานถวายภัตตาหารและทอดผ้าป่าสามัคคี เพื่อสมทบทุนสร้างศาลาคู่เมรุ ที่ก่อสร้างค้างอยู่ให้แล้วเสร็จ

๑๓-๑๕ เม.ย. ๒๕๕๔ ทั้ง ๓ วัน ตั้งแต่เวลา ๗:๐๐ – ๒๒:๐๐ น.
กิจกรรมร่วมทำบุญ-ปิดทอง หลวงพ่อมงคลกิติจันทร์เนรมิต และมหรสพภาพยนต์กลางลานหน้าวัด

นอกจากนี้ ทางวัดได้เตรียมไม้ค้ำโพ และทรายไว้บริการผู้ที่มาร่วมงาน สำหรับ นำไปค้ำต้นโพ-เสริมบารมี และโรยทราย เพื่อสืบชะตา และปลาสำหรับนำไปปล่อย เพื่อตะชาชีวิตให้ยืนยาว

สำหรับการนำไม้ไปค้ำต้นโพ ก็คือ การแสดงเจตนารมณ์ในการค้ำจุนพุทธศาสนาให้มั่นคงสืบต่อไป และเพื่อเป็นการค้ำจุนและเสริมบารมีให้กับตนเองอีกด้วย

ในวันงาน ชาวชุมชนที่มีอาชีพปลูกดอกมะลิ จะจัดเตรียมดอกมะลิและดอกไม้อื่นๆ มา และสาวๆ ในชุมชน ที่มีผีมือในการร้อยมาลัยดอกไม้ จะนั่งร้อยมาลัย เพื่อบริการให้กับผู้ที่ต้องการมาลัยดอกไม้สำหรับถวายพระ ในพระอุโบสถของที่วัด และนำไปบูชา หลวงพ่อมงคลกิติจันทร์เนรมิต ที่ทางวัดได้อัญเชิญลงมาไว้ที่เต๊นท์ เพื่อให้พี่น้องประชาชนได้สักการะบูชากัน